Een dreigend faillissement is voor iedere ondernemer een ingrijpende situatie. Liquiditeitsproblemen, oplopende schulden en druk van schuldeisers kunnen snel escaleren. Toch betekent een dreigend faillissement niet automatisch het einde van de onderneming.

Binnen het insolventierecht bestaan verschillende juridische instrumenten om schade te beperken, te herstructureren of gecontroleerd af te wikkelen. De keuze tussen reorganisatie en faillissement, de voorbereiding op een curatorsonderzoek en de positie van crediteuren bij surseance van betaling zijn daarbij cruciaal.

In deze blog leest u wat juridisch verstandig is bij een dreigend faillissement en hoe u uw risico’s beperkt.

Wat is een dreigend faillissement

Een dreigend faillissement is de situatie waarin een onderneming niet langer kan voldoen aan haar opeisbare schulden en structureel liquiditeitstekort heeft, terwijl formeel nog geen faillissement is uitgesproken.

Kenmerken van een dreigend faillissement zijn:

• structurele betalingsachterstanden
• aanmaningen en incassotrajecten
• beslaglegging door schuldeisers
• teruglopende omzet en negatieve kasstroom
• dreigende opzegging van kredietfaciliteiten

Het is juist in deze fase dat juridische sturing het verschil maakt.

Reorganisatie versus faillissement wat is juridisch slimmer

Bij een dreigend faillissement staat één vraag centraal: is herstel mogelijk of is gecontroleerde beëindiging onvermijdelijk?

Reorganisatie

Een reorganisatie is gericht op voortzetting van de onderneming. Denk aan herstructurering van schulden, kostenreductie, herfinanciering of verkoop van bedrijfsonderdelen.

Voordelen van reorganisatie:

• behoud van werkgelegenheid
• behoud van goodwill en klanten
• mogelijkheid tot heronderhandeling met schuldeisers
• beperking van reputatieschade

Nadelen:

• vereist snelle en doortastende besluitvorming
• vraagt vaak extra financiering
• bestuurders blijven verantwoordelijk

Faillissement

Bij faillissement wordt een curator aangesteld die het vermogen van de onderneming beheert en vereffent ten behoeve van de schuldeisers.

Gevolgen van faillissement:

• verlies van bestuursbevoegdheid
• mogelijke bestuurdersaansprakelijkheid
• onderzoek naar onbehoorlijk bestuur
• verkoop van activa door curator

De juiste keuze hangt af van de levensvatbaarheid van de onderneming en de mate van schuldenlast.

Meer over bestuurdersrisico’s leest u op
https://www.avinci.nl/bestuurdersaansprakelijkheid

Hoe bereid je je voor op een curatorsonderzoek

Bij een uitgesproken faillissement zal de curator onderzoek doen naar de gang van zaken binnen de onderneming. Dit curatorsonderzoek richt zich onder meer op onbehoorlijk bestuur en mogelijke benadeling van schuldeisers.

Voorbereiding bij dreigend faillissement is daarom essentieel.

Belangrijke aandachtspunten:

• Zorg voor een volledig en actueel administratief dossier
• Documenteer bestuursbesluiten zorgvuldig
• Vermijd selectieve betalingen aan bevriende partijen
• Voorkom paulianeuze transacties
• Analyseer tijdig uw jaarrekeningen en publicatieplicht

Onbehoorlijk bestuur kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders. Actuele rechtspraak over bestuurdersaansprakelijkheid en faillissementsprocedures vindt u via https://www.recht.nl

Een goede voorbereiding op een mogelijk curatorsonderzoek kan latere aansprakelijkheidsclaims aanzienlijk beperken.

Wat betekent surseance van betaling voor crediteuren

Surseance van betaling is een wettelijke regeling waarbij een onderneming tijdelijk uitstel van betaling krijgt voor haar schulden.

Definitie

Surseance van betaling is een door de rechtbank verleend uitstel van betaling aan een onderneming die tijdelijk haar schulden niet kan voldoen, maar perspectief heeft op herstel.

Gevolgen voor crediteuren:

• Opeisbare schulden kunnen tijdelijk niet worden afgedwongen
• Lopende incassotrajecten worden opgeschort
• Nieuwe schulden moeten wel worden betaald
• Er wordt een bewindvoerder aangesteld naast het bestuur

Voor concurrente crediteuren betekent dit vaak dat zij voorlopig geen betaling ontvangen. Preferente schuldeisers, zoals de Belastingdienst, behouden in veel gevallen een sterkere positie.

Surseance kan een tussenstap zijn naar reorganisatie, maar leidt in de praktijk regelmatig alsnog tot faillissement wanneer structureel herstel uitblijft.

De positie van schuldeisers bij dreigend faillissement

Voor schuldeisers is een dreigend faillissement eveneens een risicosituatie.

Belangrijke aandachtspunten voor crediteuren:

• Controleer eigendomsvoorbehoud in leveringsvoorwaarden
• Overweeg zekerheidsrechten zoals pand of hypotheek
• Monitor signalen van betalingsproblemen
• Wees alert op selectieve betalingen
• Onderzoek mogelijkheden tot verrekening

Contractuele bescherming speelt hierbij een grote rol. Meer over contractuele zekerheden leest u op
https://www.avinci.nl/advocaat-contractenrecht

Strategische herstructurering bij dreigend faillissement

Een dreigend faillissement vereist een integrale benadering waarbij insolventierecht, ondernemingsrecht en arbeidsrecht samenkomen.

Denk aan:

• heronderhandeling van financieringen
• personele reorganisaties
• verkoop van activa of dochtervennootschappen
• aanpassing van aandeelhoudersstructuur

Bij herstructurering kan ook een aandelenoverdracht of gedeeltelijke verkoop van de onderneming een oplossing bieden. Meer hierover leest u op
https://www.avinci.nl/fusies-en-overnames

Voor aanvullende algemene ondernemersinformatie kunt u ook terecht op www.bedrijfsadvocaat.nl

Wanneer is ingrijpen juridisch noodzakelijk

Ingrijpen is noodzakelijk zodra:

• er sprake is van structurele betalingsonmacht
• meerdere schuldeisers gelijktijdig betaling eisen
• belastingachterstanden ontstaan
• bankconvenanten worden geschonden
• bestuurders twijfelen aan de continuïteit

Wachten vergroot het risico op persoonlijke aansprakelijkheid. Tijdig juridisch advies is daarom essentieel bij een dreigend faillissement.

FAQ dreigend faillissement

Wat is het verschil tussen dreigend faillissement en faillissement
Bij een dreigend faillissement is nog geen rechterlijke uitspraak gedaan. Bij faillissement is de rechtbank al tot faillietverklaring overgegaan en is een curator aangesteld.

Kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden
Ja, bij onbehoorlijk bestuur of benadeling van schuldeisers kan persoonlijke aansprakelijkheid ontstaan.

Is surseance van betaling een oplossing
Surseance kan tijdelijk lucht geven, maar biedt alleen perspectief als structureel herstel mogelijk is.

Mag je nog betalingen doen bij dreigend faillissement
Betalingen zijn toegestaan, maar selectieve bevoordeling van bepaalde schuldeisers kan later worden teruggedraaid.

Hoe snel moet je handelen
Zodra continuïteit onzeker is, moet het bestuur actief maatregelen nemen en advies inwinnen.

Conclusie dreigend faillissement

Een dreigend faillissement vraagt om snelle, doordachte juridische keuzes. Reorganisatie kan waarde behouden, terwijl faillissement een gecontroleerde afwikkeling biedt. Voor bestuurders is voorbereiding op een mogelijk curatorsonderzoek cruciaal om persoonlijke aansprakelijkheid te beperken.

Of u nu ondernemer bent die herstructurering overweegt of schuldeiser die zijn positie wil veiligstellen, strategisch juridisch advies maakt het verschil.

Neemt u bij een dreigend faillissement geen onnodige risico’s. Neem dan direct contact op met ons team via Contact – Avinci Advocaten. Wij zorgen dat uw positie optimaal wordt beschermd en dat uw transactie juridisch waterdicht wordt afgerond.